Dit boek gaat over de krachten en omstandigheden die leidden tot het ontstaan van het Fries cultuurhistorisch nationalisme in de periode tussen 1740 en 1875, een periode met een van de grootste verschuivingen in maatschappelijke verhoudingen die de westerse wereld heeft gekend. Het is gebaseerd op nieuw onderzoek en het leidt tot een nieuwe visie.
Zoals elders ontstond in die tijd het nationalisme en kwam het toen ook tot bloei. Friesland volgt vanaf het begin de internationale ontwikkelingen in West-Europa. Dat betekent voor de geschiedschrijver van het Friese nationalisme dat hij laat zien hoe die ontwikkelingen hier vorm kregen. Dat doen ze op de terreinen van recht, geschiedenis, taal en volksaard in instituties, bewegingen en personen.
De invloed van de bewuste periode op het denken in later tijd is nog steeds groot. Er is dan ook veel in het boek dat zal herinneren aan parallellen in eigen tijd. De geschiedenis herhaalt zich niet, maar de patronen in keuzes en achtergronden zijn niet zoveel veranderd. Er zijn uiteraard ook belangrijke verschillen, bijvoorbeeld in de verschuiving van emancipatie als drijvende kracht naar het doen gelden van rechten.
Ph. H. Breuker werkte bij de Fryske Akademy en was bijzonder en gewoon hoogleraar Friese taal- en letterkunde aan de universiteiten van Leiden en Amsterdam.
